IFS- System Wewnętrznej Rodziny. O metodzie

Frank Anderson, wybitny psychiatra i psychoterapeuta zajmujący się tematem pracy z traumą twierdzi, że “trauma blokuje miłość i kontakt”. Całkowicie się z nim zgadzam. Bardzo pięknie i prosto pokazuje to wiersz Patrycji Sikory:

No signal 

połączenia wewnętrzne są bezpłatne

the person you are trying to reach is unavailable

Często dokładnie tak się czujemy – jakbyśmy nie byli w stanie skontaktować się ze sobą, ale też na głębokim poziomie być w relacjach z innymi ludźmi. Wiemy, jak ważna jest łączność ze swoim wnętrzem, ale tak naprawdę często nie rozumiemy, co to może znaczyć. Nie ma w tym nic dziwnego, musieliśmy wykształcić mechanizmy, które pozwoliły nam przetrwać najtrudniejsze chwile właśnie za cenę utraty tego najważniejszego kontaktu. 

Odbudowa wewnętrznego połączenia jest głównym celem, na którym oparty jest model terapeutyczny Systemu Wewnętrznej Rodziny. Zgodnie z założeniami tego nurtu terapii, każdy z nas ma Części, które tworzą naszą wewnętrzną społeczność, całość. Oprócz Części posiadamy również Energię Ja, która stanowi naszą najgłębszą esencję. To ona odpowiada za takie jakości w naszym życiu jak: ciekawość, spokój, współczucie, jasność, odwaga, kreatywność, pewność siebie i połączenie. Niezależnie od tego, co nam się przydarzy w życiu, Energia Ja jest niezniszczalna, nic nie jest w stanie jej nam odebrać.

Dzięki pracy z Częściami poznajemy nasz wewnętrzny system, pokazujemy Częściom, że jesteśmy ich ciekawi i gotowi wysłuchać tego co im się przydarzyło. To bardzo ważny element pracy, bo to, co stanowi naszą historię, potrzebuje świadka, który usłyszy i zobaczy. Im bardziej jesteśmy otwarci na to, co dzieje się w naszym wnętrzu, tym bardziej Części nam ufają i nie potrzebują już ekstremalnych sposobów na pokazanie tego co czują, a to przekłada się na wewnętrzną harmonię. To jest właśnie stan, w którym Energia Ja przejawia się w pełni i stanowi bezpiecznego, opiekuńczego i mądrego przywódcę dla naszych Części. 

Części możemy podzielić na 3 kategorie zgodnie z funkcjami, które pełnią. 

Mamy Menedżerów dbających o naszą codzienność, pilnujących żebyśmy “radzili sobie w życiu”, wypełniali obowiązki, funkcjonowali społecznie oraz czuwających nad o naszym bezpieczeństwem poprzez kontrolę, analizę, ale też np. krytykę.

Druga grupa Części to Strażacy. Oni są odpowiedzialni za gwałtowne reakcje mające na celu niedopuszczenie do odczuwania bólu emocjonalnego. Starają się poprzez ekstremalne działania powstrzymać zalanie niechcianymi emocjami. Mogą posługiwać się takimi zachowaniami, jak objadanie się, nadużywanie substancji, rozrzutność finansowa czy rozpraszanie uwagi lub dysocjacja. 

Trzecią grupą są Wygnańcy. Przechowują pamięć traumatycznych zdarzeń, głębokich zranień i związanego z nimi bólu, dlatego zarówno Menedżerowie jak i Strażacy starają się nie dopuszczać ich do głosu. Najczęściej Wygnańcami są Części dziecięce, zamrożone w czasie,w którym doszło do najtrudniejszych zdarzeń naszego życia. Gdy dochodzą do głosu, chcą podzielić się swoimi odczuciami, bólem, przerażeniem czy wstydem, co dla pozostałych Części stanowi zagrożenie całego naszego wewnętrznego systemu i jego równowagi. Jeśli jednak nie wysłuchamy tego, co mają do powiedzenia udając, że nie istnieją, narazimy się na zachowania w dłuższej perspektywie dla nas szkodliwe lub wręcz destrukcyjne. To właśnie ucieczka przed bólem sprawia, że czujemy się odcięci od siebie, zagubieni i funkcjonujemy głównie w trybie przetrwania, a nie żyjemy w pełni. Nie da się wyłączyć tylko tego, co postrzegamy jako nieprzyjemne i bolesne, więc zsyłając Wygnańców w niedostępne dla nikogo rejony naszego wnętrza, oddzielamy się również od odczuwania kontaktu ze sobą, połączenia ze swoim ciałem czy radości, spokoju i miłości. 

Dzięki pogłębianiu kontaktu z wszystkimi Częściami naszego Wewnętrznego Systemu, możemy przekroczyć traumy, których doświadczyliśmy, odbudować połączenie ze sobą i uczyć się wchodzenia w głębsze i pełniejsze relacje z innymi ludźmi.

Praca z Częściami, to nie tylko trudne sytuacje, ale przede wszystkim ogromna przygoda poznawania siebie. Czeka nas wiele wzruszeń, ale też odczucie spokoju, jakiego, być może, nigdy dotąd nie doświadczyliśmy.

Paulina Mikołajczyk– psycholożka, psychotraumatolożka, terapeutka EMDR, terapeutka pracująca metodą IFS